Ngài Yongdzin Tenzin Namdak Rinpoche viên tịch

Theo những người thân cận, sức khỏe của Rinpoche bắt đầu suy yếu từ khoảng ngày 26/04. Dù đã được chăm sóc y tế đầy đủ, nhưng tình trạng của ngài chỉ cải thiện phần nào.

Rinpoche viên tịch vào ngày 16 của tháng Saga Dawa theo lịch Tây Tạng, tháng thiêng liêng nhất trong năm đối với các truyền thống Phật giáo Tây Tạng.

“Tôi xin chia sẻ tin buồn này với lòng tiếc thương sâu sắc. Như nhiều vị đã hay tin, vị Thầy đáng kính của chúng ta, đức Yongdzin Rinpoche, đã nhập Niết bàn vào lúc 7h45 sáng ngày 12/06, trong trạng thái thiền định sâu tại nơi tịnh cư”, Đại Khenpo Tenpa Yungdrung cho biết trên trang web của Tu viện Triten Norbutse. “Sự ra đi của ngài diễn ra trong an nhiên tĩnh lặng, thấm đẫm năng lượng của từ bi và trí tuệ”.

Trước đó, vào tháng 02/2025, tu viện Triten Norbutse đã tổ chức chuỗi sự kiện kỷ niệm tròn 100 năm ngày sinh của ngài Rinpoche, bao gồm lễ tôn trí và khánh thành khu tu viện mới vào các ngày 5-6/02.

Với cương vị là bậc nắm giữ truyền thừa cao niên nhất của Yungdrung Bön, đức Rinpoche được tôn kính rộng khắp vì đã gìn giữ và lan tỏa dòng truyền thừa không gián đoạn, với trí tuệ quảng đại và hạnh nguyện không mệt mỏi trong việc bảo tồn, phát huy đạo pháp Bön.

Một đời hiến trọn cho giáo pháp và chúng sinh

Trong thông báo công khai phát hành ngày 12/06, tu viện Triten Norbutse trang trọng viết: “Với lòng tiếc thương sâu sắc và sự kính ngưỡng chân thành, chúng tôi xin thông báo về sự viên tịch của bậc thầy tôn quý nhất: Đức Tôn Sư Menri Yongdzin Lopon Tenzin Namdak Rinpoche, vị đạo sư trọn vẹn của ba truyền thống: Kinh (Sutra), Mật (Tantra) và Đại Viên Mãn (Dzogchen). Suốt một thế kỷ hiện hữu, ngài hiện thân cho bi tâm vô lượng và trí tuệ rộng sâu của một vị Bồ tát chân thực. Ngài đã hiến trọn cuộc đời cho việc bảo tồn, truyền bá và phát triển văn hóa tâm linh Tây Tạng, đặc biệt là giáo pháp thiêng liêng của Yungdrung Bön. Ngày 12/06/2025 (tức ngày 16 tháng Saga Dawa, năm Mộc Xà), lúc 7h45 sáng, tại tịnh thất Jema Ritrö, Kathmandu, Nepal, đức Rinpoche đã an nhiên viên tịch trong trạng thái thiền định bất động, hiển lộ chân lý vô thường một cách sâu sắc”.

Mặc dù nhục thân đã hóa giải, nhưng trí tuệ thanh tịnh và lòng bi mẫn của đức Rinpoche vẫn hiện diện nơi tâm những người hữu duyên. Là người đã chứng ngộ chiều sâu thiền định Đại Viên Mãn, ngài vượt thoát khỏi mọi giới hạn của sinh tử, nhưng vì lòng từ với môn đồ, ngài chọn biểu hiện sự ra đi để sách tấn người học tư duy về vô thường và lìa bỏ chấp thủ.

“Hoạt dụng giác ngộ của ngài vẫn tiếp tục không gián đoạn, vì lợi ích của tất cả chúng sinh”, tu viện nhấn mạnh.

Tăng chúng và phật tử được khuyến khích thành tâm tụng niệm, hướng nguyện một lòng, để nhận được gia trì từ ngài và tiếp nối chí nguyện giải thoát mà ngài đã hành trì trọn đời.

Hành trạng phi thường

Đức Rinpoche sinh tại vùng Kham (Tạng truyền thống). Ngài vào tu viện Tengchen khi mới 7 tuổi và đến năm 15 tuổi thì theo học tại tu viện Yungdrung Ling, một trung tâm Bön lớn ở miền Trung Tây Tạng. Năm 1948, ngài nhập tu viện Menri và được thụ giới với pháp danh Tenzin Namdak (nghĩa là: Người hộ trì tinh tuý Chính pháp). Ngài đắc pháp vị Geshe vào năm 1952 và được tấn phong Lopon (Giáo thọ thượng thủ) cùng năm.

Do áp lực ngày càng gia tăng từ chính quyền Trung Quốc, năm 1957 ngài rút khỏi vị trí lãnh đạo tại Menri và nhập thất tại Sezhig, vùng hồ Dangra (Tsang). Sau cuộc Khởi nghĩa Tây Tạng năm 1959, Rinpoche tìm cách vượt biên sang Ấn Độ nhưng bị bắt và giam giữ suốt 10 tháng, rồi cuối cùng vượt biên sang Nepal.

Trong hành trình thoát hiểm, Rinpoche đã giấu giữ nhiều pháp khí, thánh vật và bộ Kinh Truyền khẩu Zhang Zhung Nyen Gyud trong hang động vùng Tsochen, giúp bảo tồn kho tàng pháp bảo quý giá của truyền thống.

Năm 1964, Rinpoche đến bang Himachal Pradesh (Bắc Ấn) và góp phần sáng lập khu định cư Dolanji cho người Bön lưu vong, cùng việc tái lập tu viện Menri, phát triển hệ thống tu học và nghiên cứu triết học Bön. Năm 1987, ngài sáng lập tu viện Triten Norbutse tại Kathmandu, nơi trở thành trung tâm tu học lớn thứ hai ngoài Tây Tạng.

Ngài là người đầu tiên đưa giáo pháp Bön, bao gồm cả Dzogchen, đến phương Tây từ năm 1989. Đến năm 2001, ngài thành lập trung tâm Shenten Dargye Ling tại Pháp, trở thành nơi hành trì và truyền bá Yungdrung Bön tại châu Âu.

Ánh sáng tiếp nối

Giữa tháng Saga Dawa, tháng phước đức gấp trăm ngàn lần, tháng tưởng niệm Tam sự kiện lớn: Đản sinh, Thành đạo và Niết bàn của đức Phật Thích Ca, sự ra đi của đức Rinpoche như một biểu tượng sống động của vô thường, đồng thời cũng là minh chứng cho hành trạng giác ngộ giữa đời thường.

Tăng thân tu viện Triten Norbutse và các đệ tử trên toàn thế giới đang tổ chức các nghi lễ cầu nguyện, tụng kinh và thắp sáng niềm tin vào Tam bảo, vào con đường giác ngộ mà ngài đã mở lối.